RADAR: Računi kritičara režima na meti mašinerije vlasti

Dokumenta sa oznakama „strogo poverljivo“ i „poverljivo“ otkrivaju da je Uprava za sprečavanje pranja novca ponovo zloupotrebljena za progon neistomišljenika. Sa potpisom v. d. direktora Željka Radovanovića tražena je provera računa petoro aktivista od svih banaka u Srbiji, piše Radar.

Upravu za sprečavanje pranje novca pri Ministarstvu finansija, koja bi trebalo da bude jedna od ključnih institucija u borbi protiv korupcije, režim koristi za progon neistomišljenika i istovremeno za zaustavljanje istraga protiv ljudi iz svojih redova. Radar je imao uvid u dokumenta iz ove Uprave sa oznakama „strogo poverljivo“ i „poverljivo“, koja otkrivaju da je u poslednjih mesec dana ponovo zloupotrebljena za progon neistomišljenika.

Novi napade na stare mete

Sa potpisom v. d. direktora Uprave Željka Radovanovića pozivajući se na Zakon o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma tražena je provera računa petoro aktivista od svih banaka u Srbiji. U dopisu od 31. decembra 2024. traži se provera računa Maje Stojanović iz Građanskih inicijativa, Katarine Đukić, koordinatorke ProGlasa i Sofije Todorović, direktorke Inicijative mladih za ljudska prava. Zatim je 16. januara 2025. tražena provera računa Predraga Voštinića iz Lokalnog fronta u Kraljevu (u dopisu mu je pogrešno prezime Voštanić, ali smo sa njim potvrdili matični broj) i 23. januara za Nebojšu Petkovića iz udruženja „Ne damo Jadar“. Njih su ranije verbalno napadali predstavnici vlasti, zloupotrebljavane su i druge institucije za njihov progon, a neki su i fizički napadani.

Traži se provera računa Maje Stojanović iz Građanskih inicijativa, Katarine Đukić, koordinatorke ProGlasa i Sofije Todorović, direktorke Inicijative mladih za ljudska prava, Predraga Voštinića iz Lokalnog fronta u Kraljevu i Nebojše Petkovića iz udruženja „Ne damo Jadar“

U svim dopisima iz Uprave, koje je potpisao direktor Radovanović, inače bivši pripadnik BIA, traže se iste provere. „Promet po dinarskim i deviznim računima sa navedenim osnovnim prilivima i odlivima i podatke po čijem nalogu se vrše uplate i u čiju korist se vrše isplate sa računa. Trenutni saldo po računima. Podatke o licima ovlašćenim za raspolaganje sredstava po tim računima. Da li su navedena lica ovlašćena po računima drugih lica. Dokumentaciju i podatke o transakcijama u kojima su imenovana lica nalogodavci nostro ili korisnici loro doznaka (SWIFT poruke i dokumenta na kojima su sprovedena saglasna knjiženja). Da li lica poseduju sefove i da li su ovlašćena po sefovima drugih lica. I sve druge raspoložive podatke i dokumentaciju koja se odnosi na poslovne aktivnosti navedenih lica (npr. ugovori o kreditima, ugovori o jemstvu, garancije, kao i druga dokumentacija u kojoj se lica javljaju kao potpisnici ugovora ili su u svojstvu ovlašćenih lica)“, navodi se u dopisima u koje smo imali uvid.

Ova Uprava je na isti način zloupotrebljena i 1. januara 2019. kada je tražena provera bankovnih računa i transakcija pojedinačno za dvadeset novinara, aktivista i političara, uz još 37 organizacija, među kojima su i novinarske istraživačke redakcije. Ovo je sredinom 2020. otkrila Newsmax Adria. Tada je uočeno i da su podaci koje je na taj način dobila Uprava za sprečavanje pranja novca korišćeni u propagandne svrhe u režimskim medijima. Naime, pored navoda o računima ti propagandni servisi su tada servirali lažni, sada već izlizani, narativ o „zaveri“ protiv Aleksandra Vučića. Zloupotrebe ove Uprave prvo su osudile zajednički organizacije u Srbiji, čak 131, zatim relevantne međunarodne organizacije Amnesti internešnel, Ujedinjene nacije, Evropska unija i SAD. Tadašnji i sadašnji ministar finansija Siniša Mali, koji je u više istraživačkih tekstova označen kao jedan od glavnih mozgova finansijskih konstrukcija ove vlasti, pokušao je tada da opravda zloupotrebu Uprave tvrdeći da ona „samo radi svoj posao“. Otkrića zloupotrebe i oštre osude nisu sprečile sadašnjeg v. d. direktora Uprave Željka Radovanovića da učestvuje javno u lažiranoj aferi Mauricijus marta 2021, kada je najavljivao da će proveriti račune Dragana Đilasa, lidera SSP-a, u ovoj državi, za koje se ispostavilo da uopšte ne postoje. KRIK je otkrio da iza ove lažne afere stoji Izraelac Tal Hanan, propagandni savetnik Aleksandra Vučića, kome je specijalnost nameštanje izbora.

Zloupotreba institucija

Vlast suočena sa sve masovnijim studentskim protestima poseže sada za svim zloupotrebama institucija. Tako je Uprava za sprečavanje pranja novca ponovo angažovana u istoj zloupotrebi zbog koje je 2021. vlast u Srbiji dobila oštra upozorenja. Radar je razgovarao sa aktivistima koji su se sada našli na udaru Uprave.

Ceo tekst možete pročitati na portalu RADAR.

Autor: Vuk Cvijić/Radar